Cultuurgebouw en volksverheffing

Rote RoseVanmorgen was het weer eens zover. Een bedrijf dat winst maakt, wil honderden medewerkers lozen. Weliswaar wordt de winst van uitgeverij Wegener elk jaar lager maar er is winst en…men loost mensen. Een echt goed management zou onder zulke omstandigheden gaan investeren om de eigen organisatie te versterken. Maar nee hoor, de negentiende eeuw klopt opnieuw aan de poorten van onze samenleving. Het geld verdwijnt in de zakken van de aandeelhouders en de inktkoelies raken hun baan kwijt. Vindt u het gek dat mijn visie op de mens er niet positiever op wordt?

We blijven natuurlijk even hebberig en graaierig als we altijd zijn geweest. Zelfs de rellen in Mongolië hebben ermee te maken maar daarover misschien een andere keer. Nee, voor een optimistisch mensbeeld is het te laat. Ik heb dat wel gehad maar dat was een jaar of veertig geleden. Daarna is het alleen maar bergafwaarts gegaan.

Dat gevoel kwam ook weer gisteravond bij me boven tijdens een discussie-avond over een cultuurgebouw dat in mijn gemeente schijnt te moeten komen. De deelnemers aan het gesprek hadden voor een flink deel de prachtigste ideeën over de mogelijkheden die zo’n gebouw zou kunnen hebben. Vooral de mogelijkheid dat bezoekers van, bijvoorbeeld, de bibliotheek kennis zouden maken met andere cultuurvormen sprak hen aan.

Ik geloof er geen snars van. Wie naar de bibliotheek gaat, gaat naar de bilbiotheek, leent een boek en is weer weg. De meerderheid van de mensen gaat echt niet nog eens bij een kop koffie met andere bezoekers bomen over de muziek of de beeldhouwkunst die er te bewonderen is. Begrijp me goed, de bibliotheek is geen elitaire Société Litéraire et Conversatoire van cultuurminnaars maar een volkse tent waar zestig procent van de inwoners van mijn gemeente komt. Nou, dan weet je het wel: foeballeueuh!!! Ja, dat is óók cultuur maar niet in een gebouw of het zou zaalvoetbal moeten zijn.

Die mensen hebben helemaal geen zin in en tijd voor een capuccino met babbel. Dat kan ook helemaal niet omdat ze naar de crëche moeten om hun kroost op te halen, hun werk moeten afmaken of een bezoekje moeten afleggen aan de apotheker om de nodige anti-stresspillen te halen. Stress is namelijk het belangrijkste cultuurproduct van onze samenleving. Als ik kans zag, zou ik erin handelen, het aantal gebruikers is onmetelijk.

Stress is ook de oorzaak van de holle, levenloze blik die tal van mensen de hele dag door in de ogen hebben omdat zij snel en ongehinderd naar hun plek van bestemming moeten. Zij zullen niet eens opmerken dat zich in het cultuurgebouw nog meer cultuurvormen bevinden dan de bieb. Volledig geprogrammeerd besturen zij zichzelf naar de boekenkast, langs de balie met stempel en weg maar weer.

Nee, ik zie wel wat in een cultuurgebouw maar dat zou dan toch echt een heel andere vorm moeten krijgen. Ik zie veel meer in een horeca-instelling waar cultuurbeoefenaren dagelijks of wekelijks een andere vorm van cultuur aan de bezoekers presenteren. Nu kreeg ik daar gisteravond meteen al de tegenwerping op dat geen horeca-ondernemer dat risico zou nemen. Ik betwijfel dat maar bovendien, er is in onze gemeente een sociaal restaurant. Een prima zaak waar je voor vijf euro een driegangen maaltijd van uiterst goede kwaliteit krijgen. Op het ogenblik bevindt het restaurant zich niet in het centrum maar ik vind dat het daar wel zou moeten zijn. Een “lokaal” waar de mensen aanschuiven.

 Die horecavoorziening zou uitstekend gecombineerd kunnen worden met het cultuurgebouw dat ik voor ogen heb. Op de bovenverdieping kunnen dan zalen worden ingericht voor amateurgezelschappen op cultureel gebied die niet de waanzinnige tarieven voor zaalhuur kunnen opbrengen.

Jahaa, maar het is een A-locatie. A betekent in de vastgoed wereld “poen en beleggen”.  Dus het gaat toch weer om de centen en niet om de cultuur? Dat zou best eens kunnen want in dezelfde omgeving wil men ook een aanleghaventje voor de dikke jachten van dubbelop-beleggers aanleggen, op een A-locatie. Een voorziening die ook geen geld gaat opleveren, lijkt mij.

“Volksverheffing” is een woord van de negentiende eeuw en dat ik tegenwoordig niet meer mag gebruiken. Toch zou het prima passen in onze samenleving die steeds meer trekken van de negentiende eeuw vertoont en de samenleving verdeelt in loonslaven en dubbel-op beleggers. Voor de Mei Li Vos (“oeps, ik heb economie in mijn portefeuille als Kamerlid maar ik moet wel nog even een cursusje economie volgen hoor!”)  middenklassers die het liefste alleen maar middenkabinetten zien terwille van de verdere verrijking. Voor de volksverheffing zou zo’n cultuurcafé annex sociaal restaurant een echte bijdrage zijn.

Dan zijn het juist degenen die anders nooit kennismaken met cultuur, die er met hun neus boven op gedrukt worden. Het zal wel een veel te mooie, ouderwetse SDAP-gedachte zijn. Net zoals die mijmeringen over winstmakende bedrijven die personeel ontslaan.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

Http://politiek.wordpress.com

 

Service

www.hetholvandevos.blogspot.com/2007/10/vergeefse-volksverheffing.html

www.encyclo.nl/begrip/volksverheffing

www.staf-de-wilde.skynetblogs.be/post/4960257/de-wever-op-de-keien

www.it.wordpress.com/tag/volksverheffing

www.website.leidenuniv.nl/~oerslfcmvan/publications1.html

www.amateurkunst.net

 

 

 

 

 

Wollen onderbroekjes

cartoonwomanknittingb.jpg

Wat een blunder! Ons ministerie van Buitenlandse zaken geeft miljoenen subsidie aan een Iraanse radiozender waarvan het democratische gehalte discutabel is, misschien zelfs wel pro Ayatolla. En dat allemaal om de Iraanse jongeren een hart onder de riem te steken. Het zoveelste voorbeeld van onzinnige inmenging.  

In de negentiende eeuw zetten gegoede burgerdames in Groot-Britannie zich in om wollen onderbroekjes te breien voor de naaktlopende negerkinderen in Afrika. Zij hadden de beste bedoelingen en wilden `die onderontwikkelde wilden` in de jungle graag de helpende hand toesteken. Ja zeker, het bedekken van de schaamdelen is een essentieel onderdeel van het christelijk geloof hoewel Jezus het er bij mijn weten nooit over heeft gehad. 

Een vorm van solidariteit dus. Nu heb ik twee columns geleden gesproken over de internationale solidariteit die hoort bij het ware socialisme. Als onderscheid ten opzichte van het Nazisme. Maar hoe zie ik dat nu, die internationale solidariteit? Wat moeten we ermee? Nou, dat valt nog wel tegen.

Eerlijk gezegd spreekt internationale solidariteit me wel aan. Als wereldburger met een redelijk Nederlandse identiteit (ik spreek de taal aardig en ken de cultuur redelijk) vind ik dat we solidair moeten zijn met iedereen in de wereld. Uiteindelijk zitten we allemaal in hetzelfde schuitje. Wie probeert een ander uit dat schuitje te gooien, verdient het om in zijn kraag gepakt te worden.

Internationale solidariteit is zolangzamerhand niet meer het monopolie van socialisten. Ook allerlei christelijke groeperingen hebben zich er meester van gemaakt en met z´n allen maken we er een aardig potje van. Die solidariteit komt er vaak op neer dat wij onze cultuur, levenswijze en vooral politieke verhoudingen willen opdringen aan volkeren die daar geen band mee hebben. Waarom? Soms omdat we denken  dat onze maatschappij de prettigste leefomgeving biedt voor iedereen. Heel vaak ook uit doodgewoon eigenbelang. Een democratische, open samenleving biedt ons de beste mogelijkheden om onze economische idealen te verwezenlijken. De hele wereld als markt voor onze industriele rotzooi.

Een ideele en een pragmatische kant dus, zo ongeveer als de kruistochten in de twaalfde eeuw. Net als toen blijkt het effect vrijwel altijd 0 te zijn. Dat komt dan weer doordat de mensen met wie wij ons solidair hebben verklaard helemaal niet op ons zitten te wachten.

O ja, uit Soedan, Haiti, Afghanistan en Irak komen geregeld mensen die ons vragen om te helpen. Gek genoeg vragen we dan nooit welke doelstellingen zij hebben. Wie roept dat hij of zij de democratie in zijn land wil vestigen, heeft onze steun. Toch pakt dat nog al eens verkeerd uit. Dat bleek bijvoorbeeld bij de Palestijnen die democratischerwijze een heel andere keuze deden dan wij wensten. En dan zijn we boos. Wel kiezen zoals wij in het westen dat willen hoor!

Wat wij met onze hulp in wezen doen, is steun geven aan de ene clan om de andere kliek te verdrijven. Als dat gelukt is, zijn we blij totdat blijkt dat onze oorspronkelijke bondgenoten ook niet meer doen wat wij willen. Jarenlang hebben we Mugabe gesteund en nu is het zo´n verschrikkelijke dictator dat hij volgens de Bushdoctrine best wat bommen op zijn kop verdient.

Let wel, overal waar wij ingrijpen, gaat het mis. Somalie, Eritrea en Ethiopie, Irak, Afghanistan, Cambodja, het Midden Oosten, Irak, Afghanistan en het Victoriameer. In dat laatste meer zijn met behulp van de ontwikkelingshulpgelden victoriabaarzen uitgezet. Die zouden de lokale vissersbevolking een eiwitrijker dieet gaan geven. Er is gebeurd wat sommigen al vreesden, de baars heeft alle andere soorten vis opgevroten. Een milieuramp van de bovenste plank. Bovendien varen er Europese vissersboten die alle vis voor de neus van de lokale bevolking wegkapen. 

China, waar het in elk geval economisch goed gaat, heeft nooit met ingrijpen te maken gehad. Hooguit met economische toenadering. Hetzelfde geldt voor India.

En we leren het maar niet. Zelfs onze socialistisch solidaire minister Koenders begrijpt niet dat ingrijpen nooit helpt. Dat komt allemaal doordat onze samenleving niet de samenleving is van de mensen die wij denken te moeten helpen. Onze democratie is in drieduizend jaar gegroeid van de Atheense aristocratie ( die meer dan elders het vrije woord kende en daarom gezien wordt als bakermat van de democratie) Noord-Italie, de Lage Landen (Nederland en Vlaams Belgie), de steden van Noord Duitsland ( ja zeker) en de regio rond Londen. Verder niet. En die cultuur, die nog niet eens heel Europa dekt, moet met alle geweld (letterlijk) worden opgelegd aan de hele wereld. Ahmadinejad, de president van Iran, en Hugo Chavez van Venezuela hebben temidden van al hun geblaat daar een punt. Het westen blijft koloniaal op basis van een superioriteitsgevoel Dat is  weer gebaseerd op een cultuurmodel dat geboren is in een heel klein deel van de wereld. 

Maar wat is dan nog solidariteit? Het is meer dan de meeste mensen op het ogenblik nog kunnen opbrengen. Het houdt respect in voor mensen in andere streken van de wereld, zoals zij zijn. Helpen? Dat kan maar alleen op heel kleine schaal. Door microkredieten, door steun aan families en soms aan een dorpje. Zodra intellectuele vluchtelingen, opstandelingenleiders of machthebbers erom vragen, moeten we oppassen. Nee, moeten we afwijzen. Wie solidair is, geeft mensen de kans hun eigen weg te kiezen. 

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

https://politiek.wordpress.com

Service

www.minbuza.nl

www.bbo.org

www.antenna.nl

www.oruzgan.web-log.nl

www.arnoldkarskens.blogspot.com

www.radioactive.blog.nl