Oranjegekte (5)

messenslijper

Vandaag hoorde ik in de verte een ambulance met drietonige hoorn passeren maar mijn eerste gedachte ging uit naar een oranjefan die aan het toeteren was. Niemand ontkomt aan het virus dat Oranjegekte heet, op welke manier dan ook. Voor de rest is het vanavond voor de fans kijken naar Spanje-Rusland of naar mijn blog.

Dit wordt een lang verhaal en poets de brillenglazen of lenzen dus maar even op. Vandaag was er het wekelijkse gesprek met het college van B&W en één van de collegeleden vond dat ik aan het scherpslijpen was. Ik heb er lang over nagedacht of ik dat als een verwijt of als een compliment moest zien en uiteindelijk besloot ik tot het laatste. Ik ben van huis uit positief ingesteld. Bovendien: scherpslijpen is bij tijd en wijle wel degelijk een goede journalistieke tactiek.

Door middel van scherslijperij kun je zaken boven water krijgen en de consistentie van het overheidsbeleid onder het vergrootglas leggen. Scherpslijperij lijkt mij dus toegstaan, sterker nog, het zou veel vaker moeten gebeuren. In mijn ogen laten tal van journalisten zich met een kluitje in het riet sturen door een overheid die hen beschouwt als verlengstuk van de afdeling voorlichting of Communicatie. Slechts een enkeling heeft de moed om door te vragen of op de vierkante millimeter vragen te stellen. De uitdrukking “scherpslijperij” wordt daarbij gebruikt door overheidsmedewerkers die de desbetreffende journalist in diskrediet willen brengen. Daarmee is dan de vragenstroom gestopt. Wel op dat moment, in elk geval.

Het heeft natuurlijk allemaal te maken met de relatie pers-overheid, het inherente wederzijdse wantrouwen. Nu ben ik daarvan wel enigszis op de hoogte door mijn werk als docent journalistiek. Een veelgestelde vraag is of journalisten zich onafhankelijk kunnen opstellen tijdens een personferentie. Mijn antwoord daarbij is altijd dat zoiets wel degelijk kan maar dat je er niet altijd vrienden mee maakt. Onafhankelijkheid kan aanleiding zijn voor een vraagstelling die degene die een persconferentie geeft, niet zo leuk vindt. Overigens houdt dat dan meestal ook in dat die conferentie door hem of haar slecht is voorbereid. Een training met een vraag-en-antwoordspel samen met een advocaat-van-de-duivel hoort tot die voorbereidingen. Er behoort te zijn nagedacht over de mogelijke vragen die opduiken.

Dat doen wethouders en burgemeesters over het algemeen beter als zij naar een raadsvergadering gaan dan wanneer zij een persconferentie geven. Een onvolwaardig antwoord in de gemeenteraad kan namelijk directe gevolgen hebben voor hun positie als bestuurder. Een journalist is gemakkelijker de mond te snoeren door een sarcastische opmerking. Alles draait tegenwoordig onverbloemd om de knikkers, niets meer om het spel. Toch snijdt de politicus of bestuurder zich daarmee zelf in de vingers. Een scherpe vraag waarop een goed doordacht antwoord komt, dat is pas echt scoren! Gemakkelijk is het niet. 

Laten we eerlijk zijn: bestuurders en journalisten zijn elkaars spiegel en de verwijten over en weer liegen er dan ook niet om. Journalisten heten in bestuurdersjargon al gauw negatief, lastig, onfatsoenlijk en inpertinent. Bovendien zouden journalisten altijd gauw op een gemakkelijk succesje uit zijn.

Dat laatste geldt, voor zover het klopt, echter ook voor bestuurders en politici. Niets is mooier dan een journalist die linea recta een hiephoi verslag maakt van een besluit of evenement dat de bestuurder of politicus zo na aan het hart ligt. Niets is zo mooi als een journalist die alleen vragat naar technische achtergronden en niet zeurt over beleid en onwenselijkheden. Nee, zo’n journalist bezorgt de politicus waarlijk een gemakkelijk succesje. Wie zou dat niet willen?

Tweede Kamerleden zelf roepen van tijd tot tijd dat ze blij zijn als erf een hype is, zoals de arrestatie van Nekschot. Dan hebben ze tenminste iets te doen en het levert al gauw de mogelijkheid tot scoren op. Voor de rest van de tijd weten ze kennelijk met hun werk niet goed raad behalve zelf nieuwe hypes bedenken. En ik geef het toe, ja ook journalisten geven zich over aan hypes. teveeel als het aan mij ligt, zij zoeken inderdaad veel te gemakkelijk succesjes. Dat is waar maar het geeft de dames en heren politici geen pas hun eigen fouten te verwijten aan een andere beroepsgroep.

Wat natuurlijk ontbreekt, is het respect voor elkaars werk. Journalisten gaan bijvoorbeeld veel teveel onderzoeken onder burgers wat zij vinden van bepaalde bestuursbeslissingen. Dat allemaal oner het motto van democratie en mondige burgers. Waarom dat slecht is? Omdat deze burgers het overzicht missen en helemaal niet mondig zijn maar grotendeels maar wat blaten. Er zijn minstens zoveel burgers te vinden met een tegengestelde mening. Bovendien maken journalisten zich daarmee tot spreekbuis van een bepaalde groep burgers. Weg, journalistieke onafhankelijkheid. De journalist is dan niet langer objectief of neutraal maar wordt partij. En dan zit je…

Want bestuurders proberen journalisten voor hun eigen karretje te spannen en soms lukt dat ook nog. Wie daaraan niet meedoet, krijgt een slechte beoordeling van “de politiek”. Het lijkt er op die manier op dat journalisten de vooruitgeschoven posten worden van belangengroeperingen. Burger tegen bestuur, een soort EK maar dan het hele jaar door.

Het nadeel ervan is dat er voor die journalisten nooit gejuich zal opgaan, geen Oranjegekte zal uitbarsten en geen huldiging. het grotoste risico ervan is dat de journalist kop van jut wordt. Dan heet het al gauw dat het allemaal verkeerd in de media is gekomen. De boodschapper is de schuld. Om zich daartegen te verdedigen, is een beetje scherpslijperij best toegstaan. Wat mij betreft kunnen de journalistieke messen niet scherp genoeg geslepen zijn.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

Http://politiek.wordpress.com

Service

www.rk-kerkplein.org/…/religies-en-levensbeschouwingen/interreligieuze-dialoog/leer-denken-in-veelvoud

www.tertio.be/archief/2005/T262/T262-5j.htm

www.wieringa-advocaten.nl/nlblawg.php?id=315

www.express.be/sectors/nl/media/humo-bezorgd-journalistieke-onafhankelijkheid/80764.htm 

www.denieuwereporter.nl/?p=1530

www.weblogs2.nrc.nl

www.villamedia.nl

 

 

 

 

Advertenties

The URI to TrackBack this entry is: https://politiek.wordpress.com/2008/06/11/oranjegekte-5/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: