Het gelijk van de lapricon

eigen_werk_avondrood.jpg

Gisteren diende voor de rechter de aanklacht van een casinomedewerker tegen zijn werkgever vanwege de met rook doorwalmde werkplek.Hij meende recht te hebben op een rookvrije werkplek vanwege zijn astma. Nu vallen casino’s onder de horeca en daar is de verplichting tot het bieden van een rookvrije werkplek nog even uitgesteld. Een goede reden daarvoor is er niet maar even zo goed…

De rechter hield zich aan de wet en hij bepaalde dat de werknemer geen recht had op een rookvrije werkplek vanwege de uitzondering die voor de horeca is gemaakt. Hij zal zijn dagen dus voorlopig in benauwdheid moeten slijten. Na afloop van de rechtszaak zei de werknemer iets raars, “De rechter verschuilt zich achter de wet.” In mijn onschuld dacht ik dat rechters altijd de wet lieten voorgaan. Dat is geen verschuilen. De uitdrukking was dus aanleiding tot veel proesten, brullen, lachen en gieren.

Toch moet het vooral de onbenullige formulering zijn geweest die mij en anderen deed lachen. Wat hij eigenlijk bedoelde, was dat de rechter alleen naar de letterlijke tekst van de wet had gekeken en niet naar de bedoeling erachter. In juridische kringen heet dat: alleen op de letter van de wet letten en niet kijken naar de geest ervan. aarin schuilt een gevaar omdat het leidt tot ongebreidelde gelijkheid tussen alle mensen. De letter van de wet laat geen nuances toe.

 In dat opzicht had de medewerker misschien wel een beetje gelijk. De geest van de wet is dat ieder recht heeft op een gezonde, veilige werkplek. Het maakt niet uit of er een uitzondering voor de horeca is gemaakt. Gezondheid en veiligheid horen in elke bedrijfstak voorop te staan. Wie aan astma lijdt, kan niet worden gelijkgesteld aan anderen. Niet volgens de geest van de wet.

Nu valt de rechter volgens mij niets te verwijten. We zijn allemaal in deze tijd gewend om alls uit te leggen naar de letter en nooit te kijken naar de geest. We oordelen en beoordelen als een flitspaal. “U reedt te hard”, dat is het enige waar het om gaat. Of ik door te hard te rijden een ongeluk heb voorkomen, dat lijkt er niet meer toe te doen. De flitspaal ziet maar één ding: fout, ho, rood, straf! Met hetzelfde gemak scheren wij iedereen over één kam, als het moet door valse argumenten.

Je zou kunnen zeggen dat zoiets een fundamentalistische kijk op de wereld geeft, of je nou links, rechts, libertijns of socvialistisch bent. Je kunt de Koran, de Bijbel en zelfs het manifest van de Mensenrechten volledig naar de letter uitleggen en uiteindelijk wordt elke stelling uit al die boekwerken daardoor volslagen belachelijk. Wie geen nuances aanbrengt, maakt een karikatuur van de wereld en de mensheid. 

Desnoods gebruiken we daarvoor termen die we zelf niet begrijpen.  Zo praatte Pim Fortuyn, begenadigd spreker die hij was, wel eens over de Joods-Christelijke cultuur.De Partij tegen Vreemdelingen en Vijanden (PVV) heeft die uitdrukking overgenomen maar ze berust op nonsens. 

In de eerste plaats is het Christendom een vrucht van het Joodse leven. Aanvankelijk mochten zelfs alleen Joden lid worden van de Christelijke gemeenschap. En dan…wat zijn precies de Joodse elementen in onze cultuur? Zeker, in ons belangrijkste cultuurbezit zijn de Joodse elementen diep geworteld. In onze taal is het overbevolkt aan Joodse uitdrukkingen en woorden zoals mazzel en gotspe. Met enige gevoel voor nuance zou je de zaterdag als een Joods cultuurgoed kunnen beschouwen. Die dag is immers de “sjabbath”, de heilige dag van de Joden. En verder hebben we het broodje shoarma…

Er bestaat niet zopiets als een Joods-Christelijke cultuur. Het woordje Joods is er aan toegevoegd omdat we onze verbondenheid met de Joden willen laten blijken, sinds de Nazi’s. Overdreven sentimentaliteit die bedoeld is om Joden en moslims tegen elkaar uit te spelen. Als onze cultuur ergens op gebaseerd is, dan is het op het Christendom, oud-germaanse gebruiken en tradities en op het humanisme dat uit de klassiek Griekse cultuur is overgebleven. Nu kun je als een Wilders om je heen slaan maar Joods-Christelijke cultuur bestaat doodeenvoudig niet. het is een gedachtenspinsel dat alleen bestaat in de verduisterde (in het donker of misschien zelfs wel weggemoffeld)  hersens van mensen die Korans willen verscheuren.  Om echt geloofwaardig te worden zal ook hij naar de nuance moeten leren kijken.

De nuance bepaalt de geest van de wet en van de cultuur. In de geest zitten hem de kleurverschillen, de individuele bijzonderheden, een regeboog lang. Zonder geest is er überhaupt geen cultuur mogelijk. En daarom heeft de lapricon gelijk. Pas als je alle kleurverschillen over de hele lengte hebt gezien, dan kun je allemaal hetzelfde krijgen. Gelijkheid van mensen berust op ongelijkheden en daarom mag die ene astmatische werknemer best een rookvrije plek hebben in zijn werkomgeving. Dat ik om zijn manier van uitdrukken moet lachen, ja dat is een kleurverschil.

Tot sterkte,

Kaj Elhorst

https://politiek.wordpress.com

 

Service

www.greenpeace.org

Advertenties

The URI to TrackBack this entry is: https://politiek.wordpress.com/2007/05/16/het-gelijk-van-de-lapricon/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: