Over Kaj Elhorst

Op deze pagina vindt u een korte introductie over Kaj Elhorst (1), zijn specialismen(2) en enig werk van hem(3). Over zijn werk vindt u meer op www.kajman.wordpress.com

 

Kaj Elhorst is freelance journalist en heeft veel contacten met politici en bestuurders op landelijk en lokaal niveau. In sommige gebieden treedt hij op als “eminence grise”, wat aan de kleur van zijn haar duidelijk af te lezen valt.  Hij presenteert zich als de Luizenfluisteraar, een woord dat is afgeleid van de uitdrukking “luis in de pels”. Hij fluistert de luizen boodschappen in.

Kaj schrijft naast kranten- en tijdschriftartikelen veel columns en geeft workshops en cursussen op het terrein van creatief schrijven, spreken, presentatie en omgang met de pers. Bovendien is hij docent journalistiek, gespecialiseerd in interviewtechnieken, reportages, stijl en grammatica en journalistiek en commercie.

Kaj heeft een uitgesproken politieke zienswijze maar die kan hij in zijn vak niet altijd kwijt. Beter gaat dat als hij optreedt als gespreksleider in praatprogramma’s en in zijn columns. Hij wenst zijn lezers veel plezier.

 

2. Waarover schrijft hij?

Politiek, bestuur, zorg, architectuur, bouw, cultuur, geschiedenis. 

 

3. Kaj’s werk 

 

Voorbeeld van de maand

 Vis in de Zenne

 

De kwaliteit van het oppervlaktewater houdt Belgie al net zo bezig als Nederland. De Zenne is niet de grootste rivier van het land maar wel één van de meest vervuilde en ze stroomt zowel door het Waalse als het Vlaamse gewest en door Brussel. Ze wordt beschouwd als de één van de grootste bronnen van vervuiling van de Schelde.

 

En dat niet alleen. De rivier stroomt ook door het regionale landschap Zenne, Zuun & Zonien en scheidt daar  het Pajottenland met zijn Zuunbeek en de Brabantse Ardennen van elkaar. Daar is alles erop gericht om het karakter van het gebied te handhaven en dat is niet goed mogelijk met een sterk vervuilde rivier. In de verstedelijkte gebieden van Zinnik, Halle, Brussel, Vilvoorde en Mechelen krijgt de rivier de Zenne veel industrieel en huishoudelijk afvalwater te verwerken. In de afgelopen jaren was de Zenne in dit gebied zo goed als “dood”. Er zijn perioden geweest waarin vrijwel geen opgeloste zuurstof te meten viel. Dat hield in dat er ook vrijwel geen leven kon voorkomen. Alleen zeer tolerante organismen hielden het uit.

De ontwikkeling van waterzuiveringsinstallaties moet in de vervuiling  verandering brengen.

  

Lange weg

 

De Zenne ontspringt op 123 meter nabij de plaats Zinnik en volgt dan een route door Wallonië, Vlaanderen, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en opnieuw Vlaanderen. Uiteindelijk mondt de rivier bij Mechelen uit in de Dijle en via deze weg in de Schelde. In het Brusselse gebied is de Zenne jarenlang een vrijwel volledig overkluisd natuurlijk riool geweest. Dat was geen toeval want al in 1863 stond de rivier bekend als een modderig riool. Twee jaar later barstte er in Brussel een cholera-epidemie uit en die was aanleiding voor de overkluizingen. Dat belette niet dat de waterkwaliteit van de rivier voortdurend afnam.

Sinds het najaar van 2006 is de waterzuivering Brussel Noord in werking en de effecten waren al na korte tijd merkbaar. Thierry Warmoes van de Vlaamse Milieumaatschappij (VVM) is verantwoordelijk voor het imissiemeetnet Demer, Dijle en Maas. Hij ziet duidelijke verbeteringen al is het einddoel nog lang niet bereikt.

  

Metingen

 

Warmoes heeft metingen laten verrichten nabij de nieuwe waterzuivering Brussel Noord te Haren, in Vilvoorde en Heffen bij Mechelen Ter hoogte van de nieuwe waterzuiveringsinstallatie is er zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts gemeten. Het ging daarbij onder meer om metingen naar opgeloste zuurstof in het water, ammonium en biochemisch zuurstofverbruik. De nieuwe metingen heeft hij vergeleken met metingen in 2006 door de gemiddelde waarden naast elkaar te leggen. Daar kwam uit dat de opgeloste zuurstof drie keer zo hoog was geworden terwijl de beide andere parameters met respectievelijk met bijna tweederde en ruim tweederde waren afgenomen. De hoeveelheid opgeloste zuurstof in het water kroop daarmee net even over de norm van 5 mg/L die wordt beschouwd als minimale voorwaarde voor het leven van vissen. Daarbij tekent Warmoes aan dat de metingen zijn gedaan in een jaar zonder echte zomer. Bij warmer weer kunnen de uitslagen onvoordeliger uitvallen. In de warmere perioden blijkt nu dat het aantal metingen met een zeer lage waarde is afgenomen. Ook dat is dus positief. Naar zijn mening is de verbetering zo goed als volledig op het conto van de waterzuivering Brussel Noord te schrijven. “Voor de vervuiling vanuit het zuiveringsgebied geldt een equivalent van 1,1 miljoen personen”, zegt hij. “In de komende tijd kunnen we nog veel verbetering verwachten omdat nog niet alle huishoudens en bedrijven in het gebied zijn aangesloten op de waterzuivering.

  

Jarenlang project

 

De verbetering van de waterkwaliteit van de Zenne is een jarenlang project. Sinds 2000 ging het al beter met de rivier in de streek tussen Halle en Anderlecht. Dat was allereerst het gevolg van de bouw van waterzuiveringen in Nijvel en Tubeke. Na 2005 ging de kwaliteit van het water verder omhoog door de bouw van een installatie in Beersel. Zowel het Vlaamse als het Waalse gewest leveren hun aandeel. “Op dit ogenblik bevindt de kwaliteit zich ergens tussen slecht en matig. Er is al wel weer leven in de rivier aangetroffen. Zowel de variëteit aan planten is toegenomen als de aanwezigheid van dieren. Het gaat daarbij echter wel om eerder tolerante soorten, dieren en planten dus die een hoge mate aan vervuiling aankunnen.” Dat neemt niet weg dat het INBO (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek) in het gebied tussen Halle en Brussel twee soorten stekelbaarsjes en vijf soorten voorn heeft aangetroffen. Zelfs deze zeer tolerante vissoorten waren een paar jaar geleden in dit gebied nergens te bekennen. Uit de woorden van Warmoes blijkt in elk geval dat de kwaliteit van de zuidelijke Zenne gestaag toeneemt.

Nu de waterzuivering Brussel Noord in bedrijf is, gaat het ook in het noordelijke deel steeds beter. Dat zal echter niet uitsluitend van de Brusselse maatregelen afhangen. In de regio Vilvoorde en Grimbergen krijgt de rivier opnieuw een forse hoeveelheid afvalwater te verwerken. Ook daar valt volgens Warmoes nu verbetering te verwachten aangezien er in september van dit jaar een nieuwe waterzuivering in gebruik is genomen, namelijk te Grimbergen. Deze kan een vervuilingsequivalent van 100.000 inwoners verwerken. “De volledige hoeveelheid verontreiniging die hier optreedt, wordt in de loop van volgend jaar via de waterzuivering geleid.” Ook hier zullen de verbeteringen aan de Tangebeek, die hier op de Zenne uitkomt veel meer tijd nodig hebben.

Dichterbij de monding is de Zenne nog steeds zwaar vervuild”, gaat Warmoes voort. “Nabij Mechelen is de opgeloste zuurstof gestegen van 1 naar 3 mg/L maar dat is nog steeds slecht.”  De invloed van het vuile water doet zich voelen tot in de Schelde bij Antwerpen. “Maar daar staat tegenover dat rond Antwerpen heel veel maatregelen zijn genomen voor een verbetering van de waterkwaliteit”, voegt Warmoes er aan toe.

  

Bodem

 

Niet alleen het water maar ook de bodem van de rivier is zwaar vervuild. “Het is wel zeker dat de rivier over de hele lengte is vervuild met koper, lood, zink en PAK (polycyclische aromatische koolwaterstoffen). Het zal een uitermate langdurige en kostbare zaak zijn om daar vanaf te komen.” zegt Warmoes. Dat neemt niet weg dat met de huidige maatregelen een belangrijk deel van de vervuiling langzaamaan verdwijnt. Dat is van onschatbare waarde voor een rivier die alle gewesten van België doorkruist.